శ్లోకః
పఞ్చానామపి భూతానాముత్కర్ష పుపుషుర్గుణాః ।
నవే తస్మిన్మహీపాలే సర్వం నవమివాభవత్ ॥4.11॥
పదవిభాగః
పఞ్చానామ్ అపి భూతానామ్ ఉత్కర్ష పుపుషుః గుణాః । నవే తస్మిన్ మహీ-పాలే సర్వం నవమ్ ఇవ అభవత్ ॥
అన్వయః
పఞ్చానామ్ అపి భూతానాం గుణాః ఉత్కర్షం పుపుషుః, తస్మిన్(రఘౌ) నవే మహీపాలే (సతి) సర్వమ్ (ఏవ, వస్తు) నవమ్ ఇవ అభవత్ ॥4.11॥
వాచ్యపరివర్తనమ్
పఞ్చానామ్ అపి భూతానాం గుణైః ఉత్కర్షః పుపుషే, తస్మిన్ నవే మహీపాలే (సతి) సర్వేణ (ఏవ వస్తునా) నవేన ఇవ, అభూయత ॥
సరలార్థః
యత్ప్రభావాత్ క్షితి-అప్-తేజః-మరుత్-వ్యోమ-రూపం భూతజాతమపి అపూర్వాం గుణసమృద్ధిం లేభే, ఏవం చ తదా సమ్పూర్ణమేవ వస్తు సమన్తాత్ అనిర్వచనీయ-మాహాత్మ్య-పరమ్పరయా శుశుభే ॥
తాత్పర్యము
పంచభూతముల గుణములు అతిశయించాయి. పంచభూతముల నుంచి పుట్టిన లోకమంతా ఆ రాజు పాలనలో అపూర్వత్వాన్ని (కొత్తదనాన్ని) పొందింది.