రఘువంశమ్-1.1

శ్లోకః

వాగర్థావివ సమ్పృక్తౌ వాగర్థప్రతిపత్తయే ।

జగతః పితరౌ వన్దే పార్వతీపరమేశ్వరౌ ॥1.1॥

పదవిభాగః

వాగ్-అర్థౌ ఇవ సమ్పృక్తౌ వాగ్-అర్థ-ప్రతిపత్తయే। జగతః పితరౌ వన్దే పార్వతీ-పరమేశ్వరౌ ॥

అన్వయః

(అహమ్) వాగర్థప్రతిపత్తయే వాగర్థౌ ఇవ సమ్పృక్తౌ జగతః పితరౌ పార్వతీపరమేశ్వరౌ వన్దే ॥1.1॥

వాచ్యపరివర్తనమ్

(మయా) వాగర్థప్రతిపత్తయే వాగర్థావివ సమ్పృక్తౌ జగతః పితరౌ పార్వతీపరమేశ్వరౌ వన్ద్యేతే ॥

సరలార్థః

అహం విశిష్టశబ్దార్థయోః సమ్యగ్ జ్ఞానార్థే శబ్దార్థావివ నిత్యసమ్మిశ్రౌ సంసారస్య మాతాపితరౌ శివాశివౌ భక్తయా నమస్కరోమి (పార్వతీపరమేశ్వరౌ ప్రసన్నౌ భూత్వా మయి కావ్యరచనాశక్తిం దేదీయేతామితి భావః) ॥

తాత్పర్యమ్

శబ్దార్థాల జ్ఞానప్రాప్తి కొరకై, వాగర్థాల వలె అన్యోన్యంగా కలిసిపోయి ఉన్నటువంటి జగన్మాత, జగత్పితయైన పార్వతీ పరమేశ్వరులకు నమస్కరిస్తున్నాను.