రఘువంశమ్-1.12

శ్లోకః

తదన్వయే శుద్ధిమతి ప్రసూతః శుద్ధిమత్తరః ।

దిలీప ఇతి రాజేన్దురిన్దుః క్షీరనిధావివ ॥1.12॥

శ్లోకః

తద్ అన్వయే శుద్ధి-మతి ప్రసూతః శుద్ధిమత్-తరః । దిలీప ఇతి రాజ-ఇన్దుః ఇన్దుః క్షీర-నిధౌ ఇవ ॥

అన్వయః

శుద్ధిమతి తత్ అన్వయే శుద్ధిమత్-తరః దిలీపః ఇతి రాజ-ఇన్దుః క్షీర-నిధౌ ఇన్దుః ఇవ ప్రసూతః ॥1.12॥

వాచ్యపరివర్తనమ్

శుద్ధిమతి తదన్వయే శుద్ధిమత్తరేణ రాజేన్దునా దిలీపేన క్షీరనిధౌ ఇన్దునా ఇవ ప్రసూతమ్ ॥

సరలార్థః

యథా హి ఉజ్జ్వలే క్షీరసాగరే లోకసుఖదాయకశ్చన్ద్రో జాతః తథా పవిత్రే వైవస్వతవంశే అతిపవిత్రః జగదానన్దకర్తా దిలీపనామా నృపశ్రేష్ఠో జాతః ॥

తాత్పర్యమ్

క్షీరసముద్రంలో(నుంచి) చంద్రుడు ప్రభవించినట్లు, పవిత్రమైన వైవస్వతవంశంలో అతిపవిత్రుడైన దిలీపుడు అనే రాజచంద్రుడు జన్మించాడు.