Tuesday, March 13, 2018

రఘువంశమ్-1.20

శ్లోకః
తస్య సంవృతమన్త్రస్య గూఢాకారేఙ్గితస్య చ ।
ఫలానుమేయాః ప్రారమ్భాః సంస్కారాః ప్రాక్తనా ఇవ 1.20

పదవిభాగః
తస్య సంవృత-మన్త్రస్య గూఢ-ఆకార-ఇఙ్గితస్య చ । ఫల-అనుమేయాః ప్రారమ్భాః సంస్కారాః ప్రాక్తనాః ఇవ

అన్వయః
సంవృత-మన్త్రస్య గూఢాకారేఙ్గితస్య చ తస్య ప్రారమ్భాః ప్రాక్తనాః సంస్కారాః ఇవ ఫలానుమేయాః బభూవుః1.20

వాచ్యపరివర్తనమ్
సంవృత మన్త్రస్య గూఢాకారేఙ్గితస్య చ తస్య ప్రారంభైః ప్రాక్తనైః సంస్కారైః ఇవ ఫలానుమేయైః బభూవే ॥

సరలార్థః
యథా హి పూర్వజన్మోపార్జితం కర్మ ఇహ జన్మని ఫలదర్శనేన జ్ఞాయతే తథైవ దిలీపస్య గూఢమన్త్రకార్యమపి ఫలదర్శనేన అన్యైః జనైః అనుమీయతే స్మ. ఫలసిద్ధేః ప్రాక్ దిలీపస్య కార్యసాధనోపాయాన్ జ్ఞాతుం కోపి సమర్థో న బభూవ ॥

తాత్పర్యమ్
దిలీపుడు తన మంత్రాంగపు ఆలోచనలను రహస్యంగా ఉంచేవాడు. రాగద్వేషాది మానసికస్థితులను (హావభావాలద్వారా ప్రకటించక) గూఢంగా ఉంచేవాడు. ఈ జన్మలోని అనుభవాల ఆధారంగా తెలుసుకోబడే గతజన్మల కర్మల వలె- (అంతతః) ఫలరూపాన్ని పొందినప్పుడే, అతడి ప్రయత్నాల స్వరూపస్వభావాలు (ఇతరుల) ఊహకు అందేవి.

No comments:

Post a Comment