రఘువంశమ్-1.77

శ్లోకః

అవజానాసి మాం యస్మాదతస్తే న భవిష్యతి ।

మత్ప్రసూతిమనారాధ్య ప్రజేతి త్వాం శశాప సా ॥1.77॥

పదవిభాగః

అవజానాసి మాం యస్మాద్ అతః తే న భవిష్యతి । మత్-ప్రసూతిమ్ అనారాధ్య ప్రజేతి త్వాం శశాప సా ॥

అన్వయః

యస్మాత్ మామ్ (త్వమ్) అవజానాసి అతః మత్ప్రసూతిమ్ అనారాధ్య తే ప్రజా న భవిష్యతి ఇతి సా త్వాం శశాప ॥1.77॥

వాచ్యపరివర్తనమ్

యస్మాత్ (త్వయా) అహమ్ అవజ్ఞాయే అతః మత్ప్రసూతి అనారాధ్య తే ప్రజయా న భూయిష్యతే, ఇతి తయా త్వం శేపే ॥

సరలార్థః

ప్రదక్షిణాదిమానవ్యతిక్రమాత్ త్వయి రుష్టా సతీ సా ధేనుః త్వమేవం శప్తవతీ యతస్త్వం మాం తిరస్కృత్య చలితోఽసి తతః మత్సుతారాధనం వినా న తే సుతో భవిష్యతి ॥

తాత్పర్యమ్

“ఏ కారణము వలన (దేనికొరకు) నీవు నన్ను అవమానించావో ఆ సంతానము నీకు నా సంతానమును పూజించనిదే కలగకుండు గాక” అని ఆమె (ఆ కామధేనువు) నిన్ను శపించింది.” (అని చెప్పాడు వశిష్ఠుడు).