రఘువంశమ్-1.79

శ్లోకః

ఈప్సితం తదవజ్ఞానాద్విద్ధి సార్గలమాత్మనః ।

ప్రతిబధ్నాతి హి శ్రేయః పూజ్యపూజావ్యతిక్రమః ॥1.79॥

పదవిభాగః

ఈప్సితం తద్-అవజ్ఞానాద్ విద్ధి సార్గలమ్ ఆత్మనః । ప్రతిబధ్నాతి హి శ్రేయః పూజ్య-పూజా-వ్యతిక్రమః ॥

అన్వయః

తదవజ్ఞానాత్ (త్వమ్) ఆత్మనః ఈప్సితం సార్గలం విద్ధి హి (యస్మాత్) పూజ్యపూజా-వ్యతిక్రమః శ్రేయః ప్రతిబధ్నాతి ॥1.79॥

వాచ్యపరివర్తనమ్

తదవజ్ఞానాత్ (త్వయా) ఆత్మనః ఈప్సితం సార్గలం విద్యతామ్, హి పూజ్యపూజావ్యతిక్రమేణ శ్రేయః ప్రతిబధ్యతే ॥

సరలార్థః

కామధేనోః తిరస్కారాత్ తే సుతోత్పత్తౌ విఘ్నో జాతః యతః యో హి పూజ్యతమాన్ న అర్చతి, తస్య మంగలకార్యే ప్రతిబన్ధో భవతి ॥

తాత్పర్యమ్

(వశిష్ఠుడింకా ఇలా చెప్పాడు) “(కామధేనువు పట్ల) నీ ఉపేక్షయే నీ కోరిక నెరవేరకుండా అడ్డుపడింది. పూజించవలసినవారిని పూజించకపోవడం శ్రేయస్సుకు భంగం కలిగిస్తుంది కదా.”