శ్లోకః
ఇతి విజ్ఞాపితో రాజ్ఞా ధ్యానస్తిమితలోచనః ।
క్షణమాత్రమృషిస్తస్థౌ సుప్తమీన ఇవ హ్రదః ॥1.73॥
పదవిభాగః
ఇతి విజ్ఞాపితః రాజ్ఞా ధ్యాన-స్తిమిత-లోచనః । క్షణ-మాత్రమ్
ఋషిః తస్థౌ సుప్త-మీనః ఇవ హ్రదః ॥
అన్వయః
ఇతి రాజ్ఞా విజ్ఞాపితః ఋషిః (వశిష్ఠః)
ధ్యాన-స్తిమిత-లోచనః (సన్) సుప్త-మీనః హ్రదః ఇవ క్షణ-మాత్రం తస్థౌ ॥1.73॥
వాచ్యపరివర్తనమ్
ఇతి రాజ్ఞా విజ్ఞాపితేన ఋషిణా వశిష్ఠేన
ధ్యానస్తిమితలోచనేన (సతా) సుప్తమీనేన హ్రదేన ఇవ క్షణమాత్రం తస్థే ॥
సరలార్థః
ఇత్థం సన్తానాభావదుఃఖం కథితవతి రాజని స మహర్షిః
వశిష్ఠః సమాధినా నిమీలితనయనః సన్ ప్రశాన్తమీనసంచారో మహాసరోవర ఇవ అచలగమ్భీరభావేన
క్షణకాలం తస్థౌ ॥
తాత్పర్యమ్
ఈవిధంగా రాజుచేత విజ్ఞప్తి చేయబడిన వశిష్ఠమహర్షి
క్షణకాలం ధ్యానంలో తన కనులను నిశ్చలంగా నిలిపినవాడై - చేపలు నిద్రిస్తూ ఉన్నప్పటి
(నిశ్చల)సరోవరమువలె – ఉండిపోయాడు.
No comments:
Post a Comment