Friday, September 7, 2018

రఘువంశమ్- 4.14


శ్లోకః
లబ్ధప్రశమనస్వస్థమథైనం సముపస్థితా
పార్థివశ్రీర్ద్వితీయేవ శరత్-పఙ్కజలక్షణా4.14

పదవిభాగః
లబ్ధ-ప్రశమన-స్వస్థమ్ అథ ఏనం సముపస్థితాపార్థివ-శ్రీః ద్వితీయా ఇవ శరత్-పఙ్కజ-లక్షణా

అన్వయః
అథ లబ్ధప్రశమనస్వస్థం ఏనం పఙ్కజలక్షణా శరత్ ద్వితీయా పార్థివశ్రీః ఇవ సముపస్థితా 4.14

వాచ్యపరివర్తనమ్
అథ, పఙ్కజలక్షణయా శరదా ద్వితీయయా పార్థివశ్రియా ఇవ లబ్ధప్రశమనస్వస్థః ఏషః (రఘుః) ఉపతస్థే ॥

సరలార్థః
రాజ్యే శత్రునిరాకరణేన సర్వథా శాన్తిం సంస్థాప్య యదా రఘుః స్వస్థచిత్తస్సన్ అవతస్థే తదా శరత్ ప్రఫుల్లకమలరూపైః లక్షణైః అపరా రాజలక్ష్మీరివ తం సేవితుముపస్థితా

తాత్పర్యము
రాజ్యమును స్థిరపరచుకొని హాయిగా ఉన్న రఘువుకు మొదటి భార్య రాజ్యలక్ష్మి. కాగా, తామరపూవుల శోభ గల శరదృతువు అతడికి రెండవభార్య అయ్యింది.
(రాజ్యపాలన సుఖశాంతులతో సాగుతూ ఉండగా శరదృతువు వచ్చింది అని భావం.)

No comments:

Post a Comment