Monday, September 10, 2018

రఘువంశమ్- 4.48


శ్లోకః
భోగివేష్టనమార్గేషు చన్దనానాం సమర్పితమ్
నాస్రసత్కరిణాం గ్రైవం త్రిపదీఛేదినామపి 4.48

పదవిభాగః
భోగి-వేష్టన-మార్గేషు చన్దనానాం సమర్పితమ్ న అస్రసత్ కరిణాం గ్రైవం త్రిపదీ-ఛేదినామ్ అపి

అన్వయః
చన్దనానాం భోగివేష్టనమార్గేషు సమర్పితం త్రిపదీఛేదినామపి కరిణాం గ్రైవం న అస్రసత్ 4.48

వాచ్యపరివర్తనమ్
త్రిపదీఛేదినామ్ అపి కరిణాం చన్దనానాం భోగివేష్టనమార్గేషు సమర్పితేన గ్రైవేణ న అస్రంసి

సరలార్థః
చన్దనప్రియాణాం సర్పాణాం నిరన్తరవేష్టనాత్ తరుషు యత్ర గమ్భీరా రేఖా జాతాః తత్ర రఘునాగానాం  గ్రీవారజ్జుబన్ధనాత్ తాని బన్ధనాని తత్ర తథా దృఢసంసక్తాని బభూవుః యథా పాదబన్ధనచ్ఛేదనసమర్థా అపి తే గజాః తాని గ్రీవాబన్ధనాని భ్రంశయితుం న సమర్థాః బభూవుః

తాత్పర్యమ్
నిరంతరము పాములు చుట్టుకోవటం వలన మలయపర్వతముపైని చందనపు చెట్ల బోదెలపై ఏర్పడిన నెర్రెలలో (గాడి/చాలు) రఘువు యొక్క ఏనుగులను మెడ గొలుసులతో కట్టివేసారు. కాలి కట్లను తెంపుకోగలిగినప్పటికీ ఆ మెడ గొలుసులను తెంపుకోవడం వాటి వల్ల కాలేదు.

No comments:

Post a Comment