రఘువంశమ్- 4.73

శ్లోకః

భూర్జేషు మర్మరీభూతాః కీచకధ్వనిహేతవః ।

గఙ్గాశీకరిణో మార్గే మరుతస్తం సిషేవిరే ॥4.73॥

పదవిభాగః

భూర్జేషు మర్మరీభూతాః కీచక-ధ్వని-హేతవః । గఙ్గా-శీకరిణః మార్గే మరుతః తం సిషేవిరే ॥

అన్వయః

మార్గే భూర్జేషు మర్మరీభూతాః కీచకధ్వనిహేతవః గఙ్జా-శీకరిణః మరుతః తం ( రఘుం) సిషేవిరే ॥4.73॥

వాచ్యపరివర్తనమ్

మార్గే భూర్జేషు మర్మరీభూతైః చ కీచకధ్వనిహేతుభిః గఙ్గాశీకరిభిః మరుద్భిః సః (రఘుః) సిషేవే ॥

సరలార్థః

కీచక-వంశ-వివరేషు మధురశబ్దమ్ ఉత్పాదయన్తః గఙ్గాశీకరాన్ చ సఞ్చారయన్తః నిర్మలాః హిమాచలపవనాః తస్య రఘోః మార్గశ్రమం శమయామాసుః ॥

తాత్పర్యమ్

తోవలో - భూర్జపత్రపు ఎండుటాకుల గలగలలతో, వెదురు చెట్ల రంధ్రాల హోరుతో, గంగానది నీటి తుంపరలతో ఉన్న గాలులు అతడిని (సేదదీర్చి) సేవించాయి.