శ్లోకః
రజోభిః స్యన్దనోద్ధూతైర్గజైశ్చ
ఘనసన్నిభైః ।
భువస్తలమివ వ్యోమ కుర్వన్ వ్యోమేవ
భూతలమ్ ॥4.29॥
పదవిభాగః
రజోభిః స్యన్దన-ఉద్ధూతైః గజైః చ ఘన-సన్నిభైః । భువః తలమ్
ఇవ వ్యోమ కుర్వన్ వ్యోమ ఇవ భూతలమ్ ॥
అన్వయః
(సః, రఘుః) స్యన్దనోద్ధూతైః రజోభిః వ్యోమ
భువః తలమ్ ఇవ ఘనసన్నిభైః గజైః చ భూతలం వ్యోమ ఇవ కుర్వన్ (యయౌ) ॥4.29॥
వాచ్యపరివర్తనమ్
(తేన రఘుణా) స్యన్దనోద్ధూతైః రజోభిః
వ్యోమ భువః తలమ్ ఇవ, ఘనసన్నిభై
గజైః చ భూతలం వ్యోమశ్చ కుర్వతా (యయే) ॥
సరలార్థః
తస్య చతురఙ్గబలోత్థితః ధూలిః
ఆకాశమణ్డలం తథా ఆచ్ఛాదితవాన్, యథా తత్ మృన్మయం ధూలిమివ అలక్ష్యత సఘనఘటేవ కరిఘటా పృథ్వీతలం
తథా వ్యానశే యథా తత్ భూతలం మేఘాచ్ఛన్నం ఆకాశమణ్డలమివ అలక్ష్యత ॥
తాత్పర్యమ్
రథముల (రథచక్రముల) నుంచి
ఎగసిన ధూళి (చాలా దట్టంగా కమ్మడం) చేత ఆకాశాన్ని నేల వలె, పెద్ధ పెద్ద మబ్బులవలె కనిపించే
ఏనుగుల కారణంగా భూమిని ఆకాశం వలె (కనబడేలా) చేస్తూ…. (రఘువు సైన్యం
ప్రయాణించింది.)
No comments:
Post a Comment