రఘువంశమ్- 4.44

శ్లోకః

తతో వేలాతటేనైవ ఫలవత్పూగమాలినా ।

అగస్త్యాచరితామాశామనాశాస్యజయో యయౌ ॥4.44॥

పదవిభాగః

తతః వేలా-తటేన ఏవ ఫలవత్ పూగ-మాలినా । అగస్త్య-ఆచరితామ్ ఆశామ్ అనాశాస్య-జయః యయౌ ॥

అన్వయః

తతః అనాశాస్యజయః (రఘుః) ఫలవత్పూగమాలినా వేలాతటేన ఏవ అగస్త్యాచరితామ్ ఆశాం యయౌ ॥4.44॥

వాచ్యపరివర్తనమ్

అనాశాస్యజయేన (రఘుణా) ఫలవత్పూగమాలినా వేలాతటేన ఏవ అగస్త్యాచరితా ఆశా యయే ॥

సరలార్థః

అయత్నసిద్ధవిజయీ రఘుః పూర్వదిశాం నిర్జిత్య, ఫలభరనతాభిః పూగవృక్షపఙ్క్తిభిః పరిశోభితేన సాగరతటేన దక్షిణాం దిశం జగామ ॥

తాత్పర్యమ్

అటు పిమ్మట, విజయమును కోరవలసిన అక్కర లేని రఘువు పండిన పోక చెట్ల వరుసలతో నున్న సముద్రతీరము వెంటనే దక్షిణదిక్కుకి ప్రయాణించాడు.

(అగస్త్యాచరితా ఆశా = అగస్త్యుడి వెళ్ళిన దిక్కు; అనాశాస్యజయః = కోరిక, ప్రయత్నము లేకుండానే జయమునందుకునే వాడు).