Monday, September 10, 2018

రఘువంశమ్- 4.45


శ్లోకః
స సైన్యపరిభోగేణ గజదానసుగన్ధినా ।
కావేరీం సరితాం పత్యుః శఙ్కనీయామివాకరోత్ ॥4.45॥

పదవిభాగః
స సైన్య-పరిభోగేణ గజ-దాన-సుగన్ధినా । కావేరీం సరితాం పత్యుః శఙ్కనీయామ్ ఇవ అకరోత్ ॥

అన్వయః
సః (రఘుః) గజదానసుగన్ధినా సైన్యపరిభోగేణ కావేరీం సరితాం పత్యుః (సముద్రస్య) శఙ్కనీయామ్ ఇవ, అకరోత్ ॥4.45॥

వాచ్యపరివర్తనమ్
తేన ( రఘుణా) గజదానసుగన్ధినా సైన్యపరిభోగేణ కావేరీ సరితాం పత్యుః శఙ్కనీయా ఇవ, అక్రియత ॥

సరలార్థః
కావేరీ నామ నదీ రఘుసైనికానాం జలవిహారాదిభిః విక్షోభితజలా రఘుగజానాం మదజలైః సురభీకృతా సతీ స్వభర్తుః సాగరస్య అవిశ్వసనీయా ఇవ జాతా ॥

తాత్పర్యమ్
రఘువు యొక్క సైన్యము ఏనుగులతో సహా కావేరీనదిలో మునిగినప్పుడు ఆ ఏనుగుల దానజలము యొక్క సువాసన కావేరి నీటిలో చేరింది. తత్కారణంగా కావేరి (పరపురుషసంగమం చేసిందా అని) సాగరుడికి అనుమానం కలిగిందట.

No comments:

Post a Comment