Saturday, September 15, 2018

రఘువంశమ్- 4.81


శ్లోకః
చకమ్పే తీర్ణలౌహిత్యే తస్మిన్ప్రాగ్జ్యోతిషేశ్వరః
తద్గజాలానతాం ప్రాప్తైః సహ కాలాగురుద్రుమైః4.81

పదవిభాగః
చకమ్పే తీర్ణ-లౌహిత్యే తస్మిన్ ప్రాగ్జ్యోతిష-ఈశ్వరః తత్ గజ-అలానతాం ప్రాప్తైః సహ కాల-అగురు-ద్రుమైః

అన్వయః
తస్మిన్ (రఘౌ) తీర్ణలౌహిత్యే (సతి) ప్రాగ్జ్యోతిషేశ్వరః తద్గజాలానతాం ప్రాప్తైః కాలాగురుద్రుమైః సహ చకమ్పే4.81

వాచ్యపరివర్తనమ్
తస్మిన్ (రఘౌ) తీర్ణలౌహిత్యే (సతి) ప్రాగ్జ్యోతిషేశ్వరేణ తద్గజాలానతాం ప్రాప్తైః కాలాగురుద్రుమైః సహ చకమ్పే

సరలార్థః
బ్రహ్మపుత్రనదమ్ ఉత్తీర్య ప్రాగ్జ్యోతిషం దేశం సమ్ప్రాప్తే రఘౌ కాలాగురుతరుషు బద్ధానాం రఘునాగానాం గ్రీవాశృఙ్ఖలాకర్షణాత్ తే వృక్షాః యథా కమ్పన్తే స్మ, తద్దేశనాయకోపి తథా చకమ్పే

తాత్పర్యమ్
రఘువు లౌహిత్య అనే నదిని దాటి రాగా, అతడి (రఘువు యొక్క) ఏనుగులను కట్టివేసిన నల్ల అగరు చెట్లతో సహా ప్రాగ్జ్యోతిషదేశపు రాజు కూడా వణికిపోయాడు.

No comments:

Post a Comment