రఘువంశమ్- 4.57

శ్లోకః

ఖర్జూరీస్కన్ధనద్ధానాం మదోద్గారసుగన్ధిషు ।

కటేషు కరిణాం పేతుః పున్నాగేభ్యః శిలీముఖాః ॥4.57॥

పదవిభాగః

ఖర్జూరీ-స్కన్ధ-నద్ధానాం మద-ఉద్గార-సుగన్ధిషు । కటేషు కరిణాం పేతుః పున్నాగేభ్యః శిలీముఖాః ॥

అన్వయః

శిలీముఖాః పున్నాగేభ్యః ఖర్జూరీస్కంధనద్ధానాం కరిణాం మదోద్గారసుగన్ధిషు కటేషు పేతుః ॥4.57॥

వాచ్యపరివర్తనమ్

శిలీముఖైః పున్నాగేభ్యః ఖర్జూరీస్కంధనద్ధానాం కరిణాం మదోద్గారసుగన్ధిషు కటేషు పేతే ॥

సరలార్థః

ఖర్జూరవృక్షేషు బద్ధానాం రఘునాగానాం మదవారిగన్ధేన విమోహితాః భ్రమరాః సురభీణి పున్నాగపుష్పాణి త్యక్త్వా తేషాం గజానాం గణ్డేషు పేతుః ॥

తాత్పర్యమ్

తుమ్మెదలు పున్నాగపుష్పాల నుంచి (మరలి) ఖర్జూరవృక్షములకు కట్టివేసిన ఏనుగుల చెక్కిళ్ళపై వాలి తీయని వాసనతో కారుతున్న వాటి మదజలాన్ని తాగుతున్నాయి.