శ్లోకః
గృహీతప్రతిముక్తస్య స ధర్మవిజయీ నృపః ।
శ్రియం మహేన్ద్రనాథస్య జహార న తు మేదినీమ్ ॥4.43॥
పదవిభాగః
గృహీత-ప్రతిముక్తస్య
సః ధర్మ-విజయీ నృపః । శ్రియం
మహేన్ద్ర-నాథస్య జహార న తు మేదినీమ్ ॥
అన్వయః
ధర్మవిజయీ సః నృపః గృహీతప్రతిముక్తస్య
మహేన్ద్రనాథస్య శ్రియం జహార, మేదినీం తు న (జహార) ॥4.43॥
వాచ్యపరివర్తనమ్
ధర్మవిజయినా తేన నృపేణ
గృహీతప్రతిముక్తస్య మహేన్ద్రనాథస్య శ్రీః జహ్రే, మేదినీ తు న జహ్రే ॥
సరలార్థః
ధర్మార్థవిజయశీలః స రఘుః ప్రథమమ్
ఉద్ధతభావేన యుద్ధాయ ప్రవృత్తం తం కలిఙ్గనాథం బన్ధీకృత్య పశ్చాత్ తం
మోచయిత్వా తస్య శ్రియమేవ వ్యపనయత్, రాజ్యాధికారం తు న జహార ॥
తాత్పర్యమ్
ధర్మము కొరకే విజయశీలుడైన రఘువు, కళింగరాజును బంధించి అటుపై విడిచిపెట్టాడు. అతడి సంపదను హరించాడు కానీ
అతడి రాజ్యాన్ని కాదు.
No comments:
Post a Comment