Saturday, September 8, 2018

రఘువంశమ్- 4.23

శ్లోకః
ప్రసవైః సప్తపర్ణానాం మదగన్ధిభిరాహతాః ।
అసూయయేవ తన్నాగాః సప్తధైవ ప్రసుస్రువుః ॥4.23॥

పదవిభాగః
ప్రసవైః సప్త-పర్ణానాం మద-గన్ధిభిః ఆహతాః । అసూయయా ఇవ తత్ నాగాః సప్తధా ఇవ ప్రసుస్రువుః ॥

అన్వయః
తత్ నాగాః మదగన్ధిభిః సప్త-పర్ణానాం ప్రసవైః ఆహతాః (సన్తః) అసూయయా ఇవ సప్తధా ఏవ ప్రసుస్రువుః ॥4.23॥

వాచ్యపరివర్తనమ్
తన్నాగైః మదగన్ధిభిః సప్తపర్ణానాం ప్రసవైః ఆహతైః (సద్భిః) అసూయయా ఇవ సప్తధా ఏవ ప్రసుస్రువే ॥

సరలార్థః
శరది వికసితానాం సప్తపర్ణపుష్పాణామ్ ఉగ్రం గన్ధమ్ ఆఘ్రాయ రఘుగజాః వన్యగజానాం మదవాసిగన్ధం మన్యమానా అసహనతయా సప్తభ్యః అఙ్గేభ్యః మదధారాః క్షరన్తి స్మ ॥

తాత్పర్యమ్
రఘువు యొక్క ఏనుగులు వికసించిన అరటిపూవుల వాసన ఘాటు తగిలి అసూయ చెంది తమ సప్తాంగాల (తొండపు రెండు రంధ్రములు, రెండు చెక్కిళ్ళు, రెండు కళ్ళు, పురుషాంగము) నుంచి మదాన్ని స్రవించాయి.

No comments:

Post a Comment