Thursday, August 30, 2018

రఘువంశమ్-3.64


శ్లోకః
తతో నిషఙ్గాదసమగ్రముద్ధృతం సువర్ణపుఙ్ఖద్యుతిరఞ్జితాఙ్గులిమ్
నరేన్ద్రసూనుః ప్రతిసంహరన్నిషుం ప్రియంవదః ప్రత్యవదత్సురేశ్వరమ్3.64

పదవిభాగః
తతః నిషఙ్గాత్ అసమగ్రమ్ ఉద్ధృతం సువర్ణ-పుఙ్ఖ-ద్యుతి-రఞ్జిత-అఙ్గులిమ్ నరేన్ద్ర-సూనుః ప్రతిసంహరన్ ఇషుం ప్రియంవదః ప్రత్యవదత్ సురేశ్వరమ్

అన్వయః
తతః నిషఙ్గాత్ అసమగ్రం ఉద్ధృతం సువర్ణపుఙ్ఖద్యుతిరఞ్జితాఙ్గులిమ్ ఇషుం ప్రతిసంహరన్ ప్రియంవదః నరేన్ద్రసూనుః (రఘుః) సురేశ్వరం ప్రతి అవదత్ 3.64

వాచ్యపరివర్తనం
ప్రియంవదేన నరేన్ద్రసూనునాప్రతిసంహర్తా సురేశ్వరః ప్రత్యౌద్యత

సరలార్థః
త్యక్తయుద్ధస్య ఇన్ద్రస్య తథా సాన్త్వవచనం శ్రుత్వా రఘుః నిషఙ్గాత్ అర్ధనిస్సారితం సువర్ణ-పుఙ్ఖ-ప్రభా-భాస్వరం బాణం పునరేవ తూణీరే స్థాపయన్ వినీతం పురన్దరం ప్రియవచనైః ప్రత్యువాచ

తాత్పర్యము అమ్ములపొది నుండి పూర్తిగా తీయబడని బాణపు బంగారు పిడి యొక్క కాంతి చేత రఘువు యొక్క చేతి వేళ్ళు రంజితమైనాయి. ఆ బాణాన్ని మరల అమ్ములపొదిలో ఉంచివేసి, ప్రియముగా మాట్లాడేవాడైన  ఆ యువరాజు ఇంద్రుడికి ఈవిధంగా సమాధానం చెప్పాడు.

No comments:

Post a Comment