Wednesday, August 22, 2018

రఘువంశమ్-2.46

శ్లోకః
అథాన్ధకారం గిరిగహ్వరాణాం దంష్ట్రామయూఖైః శకలాని కుర్వన్ ।
భూయస్స భూతేశ్వరపార్శ్వవర్తీ కిఙ్చిద్విహస్యార్థపతిం బభాషే ॥2.46॥

పదవిభాగః
అథ-అన్ధకారం గిరి-గహ్వరాణాం దంష్ట్రా-మయూఖైః శకలాని కుర్వన్ । భూయః సః భూతేశ్వర-పార్శ్వవర్తీ కిఞ్చిత్ విహస్య అర్థపతిం బభాషే ॥

అన్వయః
అథ అన్ధకారం గిరిగహ్వరాణాం దంష్ట్రామయూఖైః శకలాని కుర్వన్ భూయః సః భూతేశ్వరపార్శ్వవర్తీ కిఞ్చిద్ విహస్య అర్థపతిం బభాషే ॥2.46॥

వాచ్యపరివర్తనమ్
అథానేన భూతేశ్వరపార్శ్వవర్తినా దంష్ట్రామయూఖైః గిరిగహ్వరాణాం అన్ధకారం శకలాని కుర్వతా కిఞ్చిద్ విహస్య భూయః అర్థపతిః బభాషే ॥

సరలార్థః
అథ శివస్య నికటవర్త్యనుచరః పర్వతబిలతమో దంష్ట్రాకాన్తిభిః నిరస్యన్ కిఞ్చిద్ హాస్యం కృత్వా భూయః నృపం ఉవాచ ॥

తాత్పర్యమ్
తరువాత, (ఆ) కొండగుహలోని చీకటిని తన (తెల్లని) కోరల కిరణాలతో ముక్కలుగా చేస్తూ శివుడికి సమీపమున ఉండే ఆ సింహము చిన్నగా నవ్వి సంపన్నుడైన రాజును ఉద్దేశించి ఇలా అన్నది.

No comments:

Post a Comment