శ్లోకః
స పూర్వతః పర్వతపక్షశాతనం దదర్శ దేవం నరదేవసమ్భవః ।
పునః పునః సూతనిషిద్ధచాపలం హరన్తమశ్వం
రథరశ్మిసంయతమ్ ॥3.42॥
పదవిభాగః
సః పూర్వతః పర్వత-పక్ష-శాతనం దదర్శ దేవం నర-దేవ-సమ్భవః । పునః పునః సూత-నిషిద్ధ-చాపలం హరన్తమ్ అశ్వం రథ-రశ్మి-సంయతమ్ ॥
అన్వయః
సః నరదేవసమ్భవః (రఘుః) పునః పునః సూతనిషిద్ధచాపలం
రథరశ్మిసంయతమ్ అశ్వం హరన్తం పర్వతపక్షశాతనం దేవం పూర్వతః దదర్శ ॥3.42॥
వాచ్యపరివర్తనమ్
తేన నరదేవసమ్భవేన పూర్వతః పర్వతపక్షశాతనః దేవః పునః
పునః సూతనిషిద్ధచాపలం రథరశ్మిసంయతమ్ అశ్వం హరన్ దేవః దదృశే ॥
సరలార్థః
ఏవం ప్రాప్తదివ్యచక్షుః స రఘుః పూర్వస్యాం దిశి
యావత్ దృష్టిం ససర్జ, తావత్ దదర్శ యత్ పర్వతపక్షభేదీ ఇన్ద్రః
అశ్వమపహృత్య గచ్ఛతి, అశ్వశ్చ తదీయరథరశ్మిబద్ధః పరాం చఞ్చలతాం
ప్రకటయతి,
సారథిః తం స్థిరీకర్తుం భూయోభూయో యత్నం కరోతి ॥
తాత్పర్యమ్
ఆ రాజకుమారుడు రథపు పగ్గాలతో బంధింపబడి, మరల మరల రథసారథిచేత అదుపు చేయబడుతున్న యాగాశ్వాన్ని అపహరిస్తూ ఉన్న
ఇంద్రుడిని చూసాడు.
(పర్వతపక్షశాతనః = పర్వతాల రెక్కలను ఛేదించినవాడు)
No comments:
Post a Comment