రఘువంశమ్-3.8

శ్లోకః

దినేషు గచ్ఛత్సు నితాన్తపీవరం తదీయమానీలముఖం స్తనద్వయమ్ ।

తిరశ్చకార భ్రమరాభిలీనయోః సుజాతయోః పఙ్కజకోశయోః శ్రియమ్॥3.8॥

పదవిభాగః

దినేషు గచ్ఛత్సు నితాన్త-పీవరం తదీయమ్ ఆనీల-ముఖం స్తన-ద్వయమ్ । తిరశ్చకార భ్రమర-అభిలీనయోః సుజాతయోః పఙ్కజ-కోశయోః శ్రియమ్ ॥

అన్వయః

దినేషు గచ్ఛత్సు నితాన్తపీవరమ్ ఆనీలముఖం తదీయం స్తనద్వయం భ్రమరాభిలీనయోః సుజాతయోః పఙ్కజకోశయోః శ్రియం తిరశ్చకార ॥3.8॥

వాచ్యపరివర్తనమ్

దినేషు గచ్ఛత్సు నితాన్తపీవరేణ ఆనీలముఖేన తదీయేన స్తనద్వయేన భ్రమరాభిలీనయోః సుజాతయోః పఙ్కజకోశయోః శ్రీః తిరశ్చక్రే ॥

సరలార్థః

సున్దరే పద్మకోశద్వయే కృష్ణవర్ణ-భ్రమర-సంయోగాత్ యాదృశీ శోభా భవతి, తస్యాః పీవరోన్నతకుచద్వయే అపి కృష్ణవర్ణసంయోగాత్ కాపి అనిర్వచనీయా శోభా ఆజాయత ॥

తాత్పర్యమ్

రోజులు గడుస్తూ ఉండగా, ఆమె చనుగవ పెద్దదయి, చూచుకములు అంతటా నల్లబడి, తుమ్మెదలతో కప్పబడిన తామర మొగ్గల కాంతిని చిన్నబుచ్చాయి.