శ్లోకః
న సంయతస్తస్య బభూవ రక్షితుర్విసర్జయేద్యం
సుతజన్మహర్షితః ।
ఋణాభిధానాత్స్వయమేవ కేవలం తదా పితౄణాం ముముచే స బన్ధనాత్
॥3.20॥
పదవిభాగః
న సంయతః తస్య బభూవ రక్షితుః విసర్జయేత్ యం సుత-జన్మ-హర్షితః । ఋణ-అభిధానాత్
స్వయమ్ ఏవ కేవలం తదా పితౄణాం ముముచే స బన్ధనాత్ ॥
అన్వయః
రక్షితుః తస్య (దిలీపస్య) సంయతః న బభూవ, (సః) యం సుతజన్మహర్షితః (సన్) విసర్జయేత్, సః కేవలం స్వయం ఏవ ఋణాభిధానాత్ పితృణాం బన్ధనాత్ తదా ముముచే
॥
వాచ్యపరివర్తనమ్
రక్షితుః తస్య సంయతేన న బభూవే, (తేన) యః సుతజన్మహర్షితేన (సతా) విశ్రిజ్యేత, తేన కేవలం స్వయం ఏవ ఋణాభిధానాత్ పితృణాం బన్ధనాత్ తదా
ముముచే ॥
సరలార్థః
నృపస్య ప్రజారక్షణే తద్దేశే తస్కరాభావాత్ కోఽపి
కారాబద్ధ ఏవ నాసీత్, అతోఽసౌ నృపః పుత్రజన్మ-ఆనన్దాత్ కేవలమ్ ఆత్మానమ్ ఏవ పితౄణాం ఋణరూపాత్ బన్ధనాత్
విమోచయామాస ॥
తాత్పర్యమ్
కొడుకు పుట్టిన సంతోషంలో కారాగారములో
బంధించబడినవారిని విడిపించాలని అనుకున్నాడు దిలీపుడు, అయితే, నేరాలే జరగని ఆయన
పాలనలో కారాగారం ఖాళీగానే ఉండిపోయింది. కనుక దిలీపుడు కేవలము తనను తాను పితౄణము
నుంచి విముక్తి చేసుకున్నాడు.
No comments:
Post a Comment