Wednesday, August 22, 2018

రఘువంశమ్-2.64

శ్లోకః
తతః సమానీయ స మానితార్థీ హస్తౌ స్వహస్తార్జితవీరశబ్దః ।
వంశస్య కర్తారమనన్తకీర్తిం సుదక్షిణాయాం తనయం యయాచే ॥2.64॥

పదవిభాగః
తతః సమానీయ స మానిత-అర్థీ హస్తౌ స్వ-హస్త-అర్జిత-వీర-శబ్దః । వంశస్య కర్తారమ్ అనన్త-కీర్తిం సుదక్షిణాయాం తనయం యయాచే ॥

అన్వయః
తతః మానితార్థీ స్వహస్తఅర్జితవీరశబ్దః సః (భూవల్లభః) హస్తౌ సమానీయ వంశస్య కర్తారమ్ అనన్తకీర్తిం తనయం సుదక్షిణాయాం యయాచే ॥2.64॥

వాచ్యపరివర్తనమ్
తతః మానితార్థినా స్వహస్తార్జితవీరశబ్దేన తేన, హస్తౌ సమానీయ వంశస్యకర్తా అనన్తకీర్తిః తనయః సుదక్షిణాయాం యయాచే ॥

సరలార్థః
తతః సమ్మానితయాచకః స్వభుజార్జితవీరశబ్దః దిలీపః అఞ్జలిం బద్ధ్వా కులప్రవర్తయితారం అనన్తకీర్తిమన్తం పుత్రం సుదక్షిణాయాం యయాచే ॥

తాత్పర్యమ్
అప్పుడు, యాచకులను ఆదరించిన వాడు, తన భుజబలముతో వీరుడన్న పేరును సంపాదించుకున్న వాడూ అయిన ఆ దిలీపుడు చేతులను జోడించి “అంతులేని కీర్తిని కలవాడూ, వంశకర్త కాగలవాడూ అయిన కొడుకు సుదక్షిణాదేవియందు కలగాలి” అని యాచించాడు.

No comments:

Post a Comment