Thursday, August 30, 2018

రఘువంశమ్-3.57


శ్లోకః
తయోరుపాన్తస్థితసిద్ధసైనికం గరుత్మదాశీవిషభీమదర్శనైః ।
బభూవ యుద్ధం తుములం జయైషిణోరధోముఖైరూర్ధ్వముఖైశ్చ పత్రిభిః ॥3.57॥

పదవిభాగః
తయోః ఉపాన్త-స్థిత-సిద్ధ-సైనికం గరుత్మత్-ఆశీ-విష-భీమదర్శనైః । బభూవ యుద్ధం తుములం జయ-ఏషిణోః అధోముఖైః ఊర్ధ్వముఖైః చ పత్రిభిః ॥

అన్వయః
జయైషిణోః తయోః (రఘురింద్రయోః) గరుత్మదాశీవిషభీమదర్శనైః అధోముఖైః ఊర్ధ్వముఖైః చ పత్రిభిః ఉపాన్తస్థితసిద్ధసైనికం తుములం యుద్ధం బభూవ ॥3.57॥

వాచ్యపరివర్తనమ్
జయైషిణోః తయోః, గరుదాశీవిషభీమదర్శనైః అధోముఖైః ఊర్ధ్వముఖైశ్చ పత్రిభిః ఉపాన్తస్థితసిద్ధసైనికేన తుములేన యుద్ధేన బభూవే ॥

సరలార్థః
తయోః పక్షయుక్తపుఙ్ఖాః శరాః పక్షవన్తః సర్పాః ఇవ భయం విస్తారవన్తః మహావేగేన ప్రచలన్తి స్మ. ఇత్థం తయోః రోమహర్షణం యుద్ధం ప్రవవృతే దేవాః రఘుసైనికాశ్చ తత్ ఆశ్చర్యజనకం సమరం దదృశుః ॥

తాత్పర్యమ్‍
విజయమును కోరుతున్నటువంటి వారిరువురి యొక్క బాణపరంపరలు అటు ఆకాశము వైపుగా, ఇటు నేల వైపుగా పాకుతున్న రెక్కల పాములవలె కనబడుతూ ఇంద్రుడి సైన్యమైన సిద్ధులకు, రఘువు సైనికులకు భయమును కలిగిస్తూ ఉండగా ఘోరమైన యుద్ధము జరిగింది.

No comments:

Post a Comment