Thursday, August 23, 2018

రఘువంశమ్-2.67

శ్లోకః
ఇత్థం క్షితీశేన వసిష్ఠధేనుర్విజ్ఞాపితా ప్రీతతరా బభూవ
తదన్వితా హైమవతాచ్చ కుక్షేః ప్రత్యాయయావాశ్రమమశ్రమేణ ॥2.67

పదవిభాగః
ఇత్థం క్షితి-ఈశేన వసిష్ఠ-ధేనుః విజ్ఞాపితా ప్రీతతరా బభూవ । తత్ అన్వితా హైమవతాః చ కుక్షేః ప్రత్యాయయౌ ఆశ్రమమ్ అశ్రమేణ ॥

అన్వయః
క్షితీశేన ఇత్థం విజ్ఞాపితా వసిష్ఠధేనుః ప్రీతతరా బభూవ, తదఅన్వితా (సతీ) హైమవతాత్ కుక్షేః అశ్రమేణ ఆశ్రమం చ ప్రత్యాయయౌ 2.67

వాచ్యపరివర్తనమ్
క్షితీశేన ఇత్థం విజ్ఞాపితయా వసిష్ఠధేన్వా ప్రీతతరా బభూవే, తదన్వితయా (సత్యా) హైమవతాత్ కుక్షేః అశ్రమేణ ఆశ్రమం చ ప్రత్యాయయే

సరలార్థః
ఏవం దిలీపేన ప్రార్థితా వసిష్ఠస్య గౌః భృశం సంతుష్టా బభూవ, పశ్చాత్ తేన చ అనుగమ్యమానా నగేన్ద్రకన్ధరాత్ (సుఖేన) ఆశ్రమమ్ ఆజగామ

తాత్పర్యమ్
ఈ విధంగా రాజు చేత అర్థించబడిన నందిని ఇంకా ప్రీతి చెందింది. ఆ తరువాత ధేనువు (నందిని) వెంట నడుస్తూ ఉండగా, (దాని ముందు దిలీపుడు నడుస్తూ), హిమాలయపర్వతగుహనుంచి శ్రమ లేకుండా ఆశ్రమానికి తిరిగి వచ్చారు.

No comments:

Post a Comment