Saturday, August 25, 2018

రఘువంశమ్-3.19


శ్లోకః
సుఖశ్రవా మఙ్గలతూర్యనిస్వనాః ప్రమోదనృత్యైః సహ వారయోషితామ్ ।
న కేవలం సద్మని మాగధీపతేః పథి వ్యజృమ్భన్త దివౌకసామపి ॥3.19

పదవిభాగః
సుఖశ్రవా మఙ్గల-తూర్య-నిస్వనాః ప్రమోద-నృత్యైః సహ వార-యోషితామ్ । న కేవలం సద్మని మాగధీ-పతేః పథి వ్యజృమ్భన్త దివ-ఓకసామ్ అపి ॥

అన్వయః
సుఖశ్రవాః మఙ్గలతూర్యనిస్వనాః వారయోషితాం ప్రమోదనృత్యైః సహ కేవలం మాగధీపతేః (దిలీపస్య) సద్మని న, (కింతు) దివౌకసాం పథి అపి వ్యజృమ్భన్త 3.19

వాచ్యపరివర్తనమ్
సుఖశ్రవైః మఙ్గలతూర్యనిస్వనైః వారయోషితాం ప్రమోదనృత్యైః సహ కేవలం మాగధీపతేః సద్మని న, దివౌకసాం పథి అపి వ్యజృమ్భ్యన్త

సరలార్థః
లోకహితస్య తస్య రాజపుత్రస్య జన్మమహోత్సవాత్ యథా రాజమందిరే తథా దేవభవనేపి గీత-మఙ్గల-వాద్య-ధ్వనయః ఉచ్చరంతి స్మ వేశ్యాశ్చ ప్రహర్షాత్ నృత్యంతి స్మ

తాత్పర్యమ్
చెవికింపైన మంగళవాద్యముల చప్పుడు, వేశ్యాంగనలు సంతోషముతో చేసిన నృత్యాలు మాగధీపతి (మగధరాజపుత్రియైన సుదక్షిణకు భర్త = దిలీపుడు) ఇంటనే కాదు. దేవతల దారియైన ఆకాశములోనూ విజృంభించాయి (తమకు సహాయపడగలవాడు పుట్టాడని దేవతలకు సంబరము).

No comments:

Post a Comment