శ్లోకః
తతః ప్రహస్యాపభయః పురన్దరం పునర్బభాషే తురగస్య
రక్షితా ।
గృహాణ శస్త్రం యది సర్గ ఏష తే న ఖల్వనిర్జిత్య రఘుం
కృతీ భవాన్ ॥3.51॥
పదవిభాగః
తతః ప్రహస్య-అపభయః
పురన్దరం పునః బభాషే తురగస్య రక్షితా । గృహాణ శస్త్రం యది సర్గ ఏష తే న ఖలు అనిర్జిత్య
రఘుం కృతీ భవాన్ ॥
అన్వయః
తతః అపభయః తురగస్య రక్షితా ప్రహస్య పునః పురన్దరం
బభాషే,
యది తే ఏషః సర్గః (అస్తి) (తర్హి) శస్త్రం (త్వం) గృహాణ, ఖలు భవాన్ రఘుం అనిర్జిత్య కృతీ న (భవిష్యతి) ॥3.51॥
వాచ్యపరివర్తనమ్
తతః అపభయేన తురగస్య రక్షిత్రా ప్రహస్య పునః పురన్దరః
బభాషే,
యది తే ఏతేన సర్గేణ (భూయతే) (తర్హి) శస్త్రం (త్వయా)
గృహ్యతామ్, ఖలు భవతా రఘుమ్ అనిర్జిత్య కృతినా న
(భవిష్యతే) ॥
సరలార్థః
తదా నిర్భీకో రఘుః సోపహాసం సదర్పం తమూచే “హే పురన్దర! యది ఏవం తే సంకల్పః తదా యుద్ధాయ సజ్జో భవ, యావత్ మాం జేతుం న శక్నోషి తావత్ కృతకార్యః న భవిష్యసి ॥
తాత్పర్యమ్
అటుపిమ్మట, నిర్భీకుడైనవాడు, అశ్వరక్షకుడూ అయిన రఘువు పెద్దగా నవ్వి ఇంద్రుడితో తిరిగి
ఇలా అన్నాడు, “అదే నీ నిశ్చయమైతే, శస్త్రమును అందుకో. రఘువును జయించనిదే నీ కోరిక నెరవేరదు
సుమా.”
No comments:
Post a Comment