రఘువంశమ్-3.69

శ్లోకః

ఇతి క్షితీశో నవతిం నవాధికాం మహాక్రతూనాం మహనీయశాసనః ।

సమారురుక్షుర్దివమాయుషః క్షయే తతాన సోపానపరమ్పరామివ ॥3.69॥

పదవిభాగః

ఇతి క్షితి-ఈశః నవతిం నవ-అధికాం మహా-క్రతూనాం మహనీయ-శాసనః । సమారురుక్షుః దివమ్ ఆయుషః క్షయే తతాన సోపాన-పరమ్పరామ్ ఇవ ॥

అన్వయః

మహనీయశాసనః క్షితీశః ఆయుషః క్షయే దివం సమారురుక్షుః ఇతి మహాక్రతూనాం నవాధికాం నవతిం సోపానపరమ్పరామ్ ఇవ తతాన ॥3.69॥

వాచ్యపరివర్తనం

మహనీయశాసనేన క్షితీశేన ఆయుషః క్షయే దివం సమారుహక్షుణా ఇతి సోపానపరమ్పరా ఇవా మహాక్రతూనాం నవాధికా నవతిః తేనే ॥

సరలార్థః

పూజనీయాజ్ఞః స రాజా ఏవం నవనవతిసంఖ్యకాన్ అశ్వమేధయజ్ఞాన్ యథావిధి కృత్వా దేహాన్తే తేషాం స్వర్గారోహణస్య సోపానపణ్గ్క్తీః అకరోత్ ॥

తాత్పర్యమ్

పూజింపదగ్గ పాలకుడైన దిలీపుడు ఈ విధంగా తొంభైతొమ్మిది క్రతువులను చేసి – తన దేహాంతసమయాన ఆ యజ్ఞాలనే స్వర్గారోహణకు మెట్ల వరుసగా అమర్చుకున్నాడు.