శ్లోకః
స
పల్వలోత్తీర్ణవరాహయూథాన్యావాసవృక్షోన్ముఖబర్హిణాని ।
యయౌ మృగాధ్యాసితశాద్వలాని శ్యామాయమానాని వనాని
పశ్యన్ ॥2.17॥
పదవిభాగః
స పల్వల-ఉత్తీర్ణ-వరాహ-యూథాని ఆవాస-వృక్ష-ఉన్ముఖ-బర్హిణాని । యయౌ మృగ-అధ్యాసిత-శాద్వలాని శ్యామాయమానాని వనాని పశ్యన్ ॥
అన్వయః
సః పల్వలోత్తీర్ణవరాహయూథాని ఆవాసవృక్షోన్ముఖబర్హిణాని
మృగాధ్యాసితశాద్వలాని శ్యామాయమానాని వనాని పశ్యన్ (సన్) యయౌ ॥2.17॥
వాచ్యపరివర్తనమ్
తేన పల్వలోత్తీర్ణవరాహయూథాని
ఆవాసవృక్షోన్ముఖబర్హిణాని మృగాధ్యాసితశాద్వలాని శ్యామాయమానాని వనాని పశ్యతా (సతా)
యయే ॥
సరలార్థః
స దిలీపః ప్రత్యావర్తమానో దదర్శ సన్ధ్యాగమే సూకరాః
పల్వలేభ్యః శతశో నిర్గత్య విచరన్తి, బర్హిణాశ్చ
నిశాం యాపనార్థం వాసవృక్షాభిముఖం గచ్ఛన్తి హరిణాశ్చ శష్పశ్యామేషు స్థలేషు సుఖం
స్థితాః విశ్రామ్యన్తి వనస్థలీ చ క్రమేణ ప్రదోషాన్ధకారేణ శ్యామీభవతి ॥
తాత్పర్యమ్
కుంటలలోనుండి లేచి వస్తున్న పందుల గుంపులతో, తమ నెలవులైన తరువులవైపుకి వెళుతున్న నెమళ్ళతో, పచ్చికబయళ్ళపైనున్న లేళ్ళతో నల్లబారుతూ ఉన్న అడవులను చూస్తూ
అతడు (దిలీపుడు) వెళ్ళాడు (ఆశ్రమం వైపుకు).
No comments:
Post a Comment