Sunday, August 5, 2018

రఘువంశమ్-2.9


శ్లోకః
విసృష్టపార్శ్వానుచరస్య తస్య పార్శ్వద్రుమాః పాశభృతా సమస్య
ఉదీరయామాసురివోన్మదానామాలోకశబ్దం వయసాం విరావైః ॥2.9

పదవిభాగః
విసృష్ట-పార్శ్వ-అనుచరస్య తస్య పార్శ్వ-ద్రుమాః పాశ-భృతా సమస్య ఉదీరయామాసుః ఇవ ఉన్మదానమ్ ఆలోక-శబ్దం వయసాం విరావైః ॥

అన్వయః
పార్శ్వద్రుమాః ఉన్మదానాం వయసాం విరావైః విసృష్టపార్శ్వానుచరస్య పాశభృతా సమస్య తస్య ఆలోకశబ్దమ్ ఉదీరయామాసుః ఇవ 2.9

వాచ్యపరివర్తనమ్
పార్శ్వద్రుమైః ఉన్మదానాం వయసాం విరావైః విసృష్టపార్శ్వానుచరస్య పాశభృతా సమస్య తస్య ఆలోకశబ్దః ఉదీరయాంచక్రే ఇవ

సరలార్థః
షడ్భిః .శ్లోకైః కులకేనాహ-యథా రాజమందిరే సేవకాః మఙ్గలధ్వనిభిః తం సంవర్ధయన్తి స్మ తథాఽరణ్యేపి తన్నికటవర్తినః తరవః పార్శ్వచరవిహీనం వరుణవత్ ప్రభావశాలినం తం నృపం మత్తఖగకులకూజితరూపేణ జయశబ్దేన సంవర్ధయామాసుః

తాత్పర్యమ్
అనుచరులను విడిచిపెట్టినవాడు, వరుణుడికి సమానుడైనవాడు అయిన అతడికి, సమీపంలోనున్నవృక్షాలు (తమపైనున్న) మదించిన పక్షుల కలకలరవాలతో (అనుచరులవలె) జయజయధ్వానాలు చేస్తున్నట్లుగా ఉన్నాయి.

No comments:

Post a Comment